Teken

 

De teek

Een teek is geen insect maar behoort tot de groep van de mijten en de spinnen. Ze hebben in het volwassen stadium dan ook acht poten. Ze hebben een bruingrijs lichaam met een zwarte kop.

                                                                      

Teken komen vooral voor in bossen, struiken en tuinen. Ze zitten daar op takken en bladeren of in het gras te wachten tot een gastheer (een vogel of een zoogdier als een hond, kat of een mens) voorbijkomt. Ze laten zich dan vallen of kruipen snel tussen de haren van die gastheer. Vervolgens boren ze met hun snuit door de huid en dankzij weerhaken op die snuit blijven ze vasthangen.

Daarna zuigen ze zich vol met bloed. Een teek die nog geen bloedmaaltijd gehad heeft, is maar 2 tot 4mm groot. Terwijl ze zich volzuigen nemen ze toe in omvang, en wanneer ze zich volledig volgezogen hebben, kunnen ze 12mm of iets meer dan een centimeter groot worden.

 

                                   

 

Zijn teken gevaarlijk?

Teken kunnen gevaarlijk zijn: ze kunnen namelijk de ziekte van Lyme overbrengen. Eerst werd gezegd dat zo’n 10% van de teken besmet is met de bacterie die de ziekte veroorzaakt, de laatste jaren schat men dit percentage echter al hoger in. De ziekte wordt overgebracht wanneer de teek reeds verschillende uren aan de gastheer vasthangt. Symptomen van de ziekte zijn: aandoeningen aan gewrichten (manken), huid, zenuwstelsel en hart. Indien de ziekte vroeg genoeg vastgesteld wordt, kan ze goed behandeld worden met een antibiotica kuur.
Er zijn nog meer ziekten die overgebracht worden door de teek: Babesiose, Leishmania,… Deze komen in onze streken minder voor, maar uw hond of kat kan ze wel oplopen wanneer hij of zij mee op reis gaat.
 
Hoe kan ik mijn dier beschermen?

Door uw hond of kat maandelijks te behandelen met een product dat eenvoudig op de huid tussen de schouderbladen aangebracht wordt, beschermt u uw huisdier. ( Wilt u maar om de drie maanden behandelen, dan kan u kiezen voor Bravecto. Dit product heeft een werkingsduur van drie maanden.) . Deze middelen zorgen ervoor dat de teken verlamd raken, waardoor ze zich niet vast kunnen zuigen. Soms zuigen de teken zich toch vast, maar laten meestal binnen de 24-48 uur los of gaan vrij snel dood. Niet alle druppels zijn even werkzaam en sommige zijn zelfs levensbedreigend voor de kat. Gebruik daarom nooit het product van uw hond ook bij uw kat.

Daarnaast kan er ook gevaccineerd worden tegen de ziekte van Lyme. Dit is een ziekte die kan worden overgedragen via de teek. Meer informatie over de ziekte van Lyme word verder besproken. Zo is de bescherming van uw dier vollediger.

Vraag ons om advies om te bepalen welk product het beste is voor uw dier.

 

 

Wat als ik toch een teek vind bij mijn huisdier?

Als uw hond toch een teek heeft opgelopen is het verstandig deze zo snel mogelijk te verwijderen. Dit kan d.m.v. een speciale tekenhaakje.

 

                                                                      
                 
 

Zet het haakje goed over de teek heen, zodat u ook de kop vast heeft. U draait voorzichtig aan de teek tegen de klok in en daarna kunt u hem er gemakkelijk uittrekken. Verdoof de teek vooraf nooit met alcohol of iets dergelijks. De teek zal als reactie hierop zijn (mogelijk besmet) speeksel in uw dier brengen. Na het verwijderen van de teek kunt u eventueel wat Betadine® op het wondje doen. Soms blijft het kopje van de teek achter in uw hçnd. Deze valt er meestal vanzelf uit.

 

Overdraagbare ziekten door teken

Ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. Deze bacterie wordt verspreid door het speeksel van Ixodes-teken. De afgelopen jaren zijn Ixodes-teken in verschillende gebieden in België onderzocht, en daaruit bleek dat de Borrelia-bacterie in 10 – 40 % van de teken voorkomt.
De bacterie komt via het speeksel van de teek in het bloed van hond of mens en kan van daaruit op verschillende plekken in het lichaam ziekte veroorzaken.
Bij de mens kan de ziekte variëren van vrijwel symptoomloos tot ernstige aandoeningen. Een infectie verloopt echter zelden dodelijk.
De incubatietijd (= tijd tussen de tekenbeet en ziekte) is enkele dagen tot weken.
Wat zijn de symptomen?
Lyme kan aandoeningen aan gewrichten, huid, zenuwstelsel en hart veroorzaken. De ziekte kent drie opeenvolgende stadia bij de mens.
Bij de mens
Eerste stadium:
Binnen drie weken na de tekenbeet ontstaat een rode ringvormige plek, die geleidelijk groter wordt. De ring blijft vaak enkele maanden zichtbaar. Als in dit stadium behandeld wordt met antibiotica, wordt meestal voorkomen dat de ziekte doorzet. Als er niet behandeld wordt kan de tweede fase ontstaan, waarbij de bacterie vanaf de tekenbeet door het lichaam verspreidt.
Tweede stadium:
Enkele weken tot enkele maanden na de tekenbeet kunnen aandoeningen van het zenuwstelsel, de gewrichten en het hart ontstaan. Dit kan leiden tot pijn in de armen of benen, hoofdpijn, dubbel zien en een aangezichtsverlamming, waardoor het ooglid niet meer sluit en de mondhoek hangt. Hartklachten zijn zeldzaam.
Derde stadium:
De neurologische verschijnselen en gewrichtsklachten worden chronisch. De huid van handen, onderarmen, onderbenen en voeten kunnen donkerrood tot paars verkleuren. In zeldzame gevallen kan Lyme tot de dood leiden.
Na maanden tot jaren kan de ziekte overgaan in de chronische vorm, waarbij de aandoening blijvend kan zijn.
 
 
 
Bij de hond
Bij de hond verloopt de ziekte vergelijkbaar als bij de mens, alleen ontbreekt het herkennen van een rode vlek op de huid rond de tekenbeet. Mogelijk ontstaat de vlek wel, maar wordt deze niet opgemerkt door de vacht.
Verder kan de hond lusteloos zijn, koorts hebben en minder eten, later gevolgd door kreupelheid. De verschijnselen zijn erg algemeen, vandaar dat nader onderzoek noodzakelijk is om de ziekte te kunnen vaststellen.
Bovendien worden vaak antistoffen tegen Borrelia in het bloed van honden gevonden, terwijl de dieren geen klachten hebben. Het is dus niet eenvoudig om de diagnose ziekte van Lyme bij honden te stellen.

Ook bij de hond is een kuur met antibiotica meestal voldoende als er vroeg genoeg kan begonnen worden met de behandeling.

 

Hoe is de ziekte te behandelen?

De eerste stap is om tekenbeten proberen te voorkomen. Controleer jezelf daarom na elke wandeling op teken en draag lange kledij als je in een bos gaat wandelen. Behandel je dier met het juist product om tekenbeten te voorkomen.

Gelukkig is behandelen en genezen met antibiotica in elk stadium van de ziekte wel mogelijk. De kans op herstel is groot, maar in een later stadium groeit de kans dat er chronische problemen gaan optreden.
Ga in ieder geval altijd naar de huisarts als je bij jezelf een rode vlek aantreft waar een teek gezeten heeft. Vind je een teek bij je dier, verwijder deze dan zo snel mogelijk.

Is Lyme besmettelijk?

De ziekte is niet besmettelijk. Mensen kunnen elkaar niet besmetten en kunnen ook niet besmet raken door teken te verwijderen bij andere mensen of bij honden.

Ben ik na genezing immuun?

Nee, het lichaam bouwt wel afweerstoffen op, maar dit is niet voldoende. Een tekenbeet kan dus opnieuw leiden tot Lyme.

 
 

Babesiose

Deze ziekte wordt veroorzaakt door de parasiet Babesia die schade aanricht in de rode bloedcellen. Ziekte treedt vooral op bij dieren die pas op latere leeftijd met de parasiet in aanraking komen, dus bijvoorbeeld bij dieren die op vakantie naar een besmet gebied gaan.
                                                                                                                                                                                                                                             
Er zij verschillende babesia-soorten die in verschillende gebieden voorkomen, zoals Babesia canis in Zuid-Europa, Babesia rossi in Afrika en Babesia gibsoni in Zuid-Azië.
 
De parasiet wordt overgedragen door onder andere Dermacentorteken, zodat een dier ziek kan worden na een beet van een teek, waarbij deze zijn, met Babesia besmette speeksel, in het dier inspuit.
Bij de hond kan een Babesia-besmetting als volgt verlopen:
De incubatietijd = tijd tussen besmetting en ziekte is 1 – 2 weken.
De hond wordt sloom, wil minder of niet meer eten en krijgt koorts. Later kan de urine rood verkleuren en kan de hond last krijgen van geelzucht.
Een enkele keer kan de parasiet ook schade aanrichten in de bloedvaten van de hersenen, waardoor afwijkend gedrag en afwijkende bewegingen of verlammingen kunnen ontstaan. Deze vorm van Babesiose komt echter zelden voor.
Over het algemeen kan een dier met de juiste behandeling en medicijnen goed van een Babesia-infectie herstellen.
 

 


Ehrlichiose 

 

Deze ziekte wordt veroorzaakt door de parasiet Ehrlichia die schade aanricht in de witte bloedcellen en aan de wanden van de bloedvaten zelf.
Van belang is vooral Ehrlichia canis, een parasiet die verspreid wordt door Rhipicephalus-teken. Deze parasiet kan vooral bij honden die op vakantie zijn geweest in Afrika, Azië, Noord-Amerika of zuid-Europa ziekte veroorzaken. Bij onderzoeken van Ixodes-teken in België en Nederland bleken echter ook een deel van deze teken besmet te zijn met Ehrlichia, waardoor er ook in onze streek een kans bestaat op het oplopen van deze infectie.
 
 
Vooral de Duitse Herdershond lijkt erg gevoelig te zijn voor een infectie met Ehrlichia.
De ziekte bij de hond kan als volgt verlopen:
De incubatietijd = tijd tussen besmetting en ziekte is 5 – 20 dagen.
Eerst treedt de acute fase op met koorts, braken,benauwdheid, niet willen eten, sloomheid en soms makkelijk bloeden. Deze fase duurt 2 – 4 weken.
Dan volgt een periode zonder verschijnselen, de hond lijkt opgeknapt.
Aansluitend kan een chronische fase aanbreken. Dit gebeurt echter niet bij alle honden, en is onder andere afhankelijk van de weerstand en conditie van de hond.
De ernst van de chronische fase kan variëren, en kan mild of ernstig verlopen.
De ernstige vorm van de chronische fase kan gepaard gaan met bloeden, bv uit de neus, ontstekingen aan de ogen, kreupel lopen, zenuwverschijnselen en vocht vasthouden in de poten of kop. Het risico op doodbloeden is aanwezig, net als het risico dood te gaan aan een bijkomende infectie met een andere ziektekiem.
Als een infectie met Ehrlichia is vastgesteld, kan deze behandeld worden met antibiotica en andere medicijnen, die dan enkele weken lang gegeven moeten worden.               
                                                           

Tick-borne encefalitis 

Deze ziekte wordt veroorzaakt door een virus dat verspreid kan worden door Ixodes-teken die voorkomen in Scandinavië en Centraal-Europa. Besmetting kan optreden tijdens een bezoek aan deze gebieden. In West-Europa komt de ziekte niet voor.
Bij de mens verloopt de ziekte als volgt:
De incubatietijd = tijd tussen besmetting en ziekte is ongeveer 14 dagen.
Als eerste treedt er koorts, hoofdpijn, misselijkheid en braken op. Later kunnen er in ernstige gevallen verschijnselen van hersenvliesontsteking ontstaan, zoals nekpijn, verergering van de hoofdpijn en verlammingen.
In zeldzame gevallen kan dit tot de dood leiden.

In geval van besmetting kan binnen 4 dagen een antiserum worden toegediend, waardoor de infectie gestopt wordt.

 

Brengen teken ook nog andere ziektes over?

Ja, maar vrijwel niet in onze streken. Tussen het oosten van Frankrijk en Rusland komt ook Frühsommer-Meningo-encephalitis (FSME) voor. Eén tot twee weken na de beet treedt tijdelijk koorts op. De koorts kan zich later herhalen, maar dan ook nog met neurologische verschijnselen (encephalitis). Is de ziekte eenmaal opgetreden, dan is geen behandeling met medicijnen mogelijk. Voorkomen is wel mogelijk, mits een arts binnen vier dagen na de beet afweerstoffen kan toedienen.
In landen rondom de Middellandse Zee brengen teken ook Fièvre boutonneuse over. Op de plaats van de tekenbeet verschijnt eerst een klein zweertje. Daarna volgen koorts en rode vlekjes, eerst op de handpalmen en voetzolen, en later over het hele lichaam. De ziekte wordt behandeld met het antibioticum doxycycline.   
 
 

Besluit:

-Voor de mens: probeer contact met de teken te vermijden en controleer jezelf als je in de natuur geweest bent
-Voor de hond: gebruik de juiste preventieve druppels. Makkelijk aan te brengen in de nek
-Ga naar de dierenarts om de juiste producten te vragen voor uw huisdier
-Pas op voor de kat, sommige preparaten zijn echt dodelijk
-Geen enkel product werkt 100%, Controleer dus uw huisdier en verwijder zo snel mogelijk de teken           
-Heeft uw huisdier enige van de voorvernoemde symptomen, neem dan contact op met uw dierenarts voor de nodige behandeling

-Uit recent onderzoek blijkt dat er dikwijls een menginfectie voorkomt van zowel Lyme als Ehrlichiose

 

Terug